Fado is een muziekstijl die symbool staat voor Portugal Overal ter wereld. Het vangt de ziel en het hart van het Portugese volk en de muziek is sterk beïnvloed door de diverse geschiedenis van Portugal. Geleerden weten zelfs niet zeker of de muziek misschien al bestond voordat Portugal als land ontstond. Maar misschien maakt dat ook niet uit, want de muziek heeft het Portugese volk door goede en slechte tijden heen vergezeld.

Fado, de ziel van Portugal

Hoewel de fado de ziel van Portugal weerspiegelt, is het geen nationale muziek, maar eerder volksmuziek, met name van Portugal. Lissabon, Porto en de universiteitsstad Coimbra. Andere steden en gebieden hebben hun eigen folkloremuziek.

Donkere tijden

Eén theorie over de oorsprong van fado is dat het afkomstig is van de Moren, die in de buurt van Lissabon en die bleven bestaan, zelfs na de christelijke overname. Het zou logisch zijn dat de melancholie en droefheid van de liederen hun basis vinden in het ritme van de liederen van de Moren. Er is echter ook een andere theorie die stelt dat de fado in Portugal terechtkwam, geïnspireerd door Lundum, de muziek van Braziliaanse slaven. Volgens deze theorie arriveerde de muziek in Portugal met de zeelieden die terugkeerden van reizen overzee in het begin tot midden van de 1900e eeuw. Men denkt dat het enige tijd duurde voordat de muziek zich van Lundum tot fado ontwikkelde. Deze theorie wordt ondersteund door het feit dat de eerste liederen van dit soort niet alleen over de zee gingen, maar ook over het land ver daarachter, waar de slaven woonden. In het lied "De Zwarte Boot" wordt gesproken over de "senzala", de plek waar de slaven werden vastgehouden. Maar de theorieën houden daar niet op. Een andere theorie beweert dat de oorsprong van de muziek teruggaat tot de middeleeuwen, tot de tijd van de minstrelen en narren. Hoe dan ook, fado lijkt voor het eerst te zijn ontstaan ​​in Lissabon en Porto, en werd later door de studenten van de universiteit meegenomen naar Coimbra, waar het andere kenmerken kreeg.

Verschillende soorten fado

Men denkt dat het woord fado afkomstig is van het Latijnse woord voor lot, en dat is vaak terug te vinden in de teksten. In Lissabon en Porto zijn de liederen vaak melancholisch en droevig; ze gaan over liefde en verlies. De muziek geeft een inkijkje in de Portugese ziel. De Portugezen geloven in het lot, een onontkoombaar lot, een hart dat boven de rede staat en leidt tot passie en wanhoop. Zowel mannen als vrouwen kunnen fado zingen. De mannelijke zanger draagt ​​vaak een zwart pak en zingt over liefde, zijn stad, zijn levensleed, de maatschappij en de gewetenloze politici. Een belangrijk ingrediënt in elk lied is "saudade". Dat woord betekent verlangen, verlangen naar verloren dierbaren, verlangen naar betere tijden en natuurlijk verlangen naar liefde. De vrouwelijke zangeres draagt ​​zwart, vaak een jurk, en meestal met een zwarte sjaal over haar schouders. Haar stem is treurig en haar zang richt zich op liefde en dood, het verlies van geliefden en de dood door liefdesverdriet. In de oude wijken van Lissabon en Porto vind je fadohuizen of -tavernes. Het zijn kleine, oude zaaltjes, vaak zonder verwarming. Deze plekken zijn vaak versierd met symbolen van de fado, zoals de zwarte sjaal en de Portugese gitaar. Traditioneel gezien applaudisseert het publiek door in de handen te klappen. In Coimbra applaudisseert het publiek echter met een zacht geluidje, zoals het geluid dat je maakt als je je keel schraapt. De droevige fado-liedjes uit Lissabon zijn wat de meeste mensen voor ogen hebben als ze aan fado denken. Er bestaat echter ook een andere, vrolijkere stijl.

Studentenleven

In Coimbra vinden we een andere motivatie achter de fado en dat is terug te zien in zowel het geluid als de teksten. Beetje bij beetje kwamen er jongeren uit Lissabon Fado kwam uit Portugal en Porto en nam hun gitaren en liedjes mee naar Coimbra. De nieuwe muziekstijl werd gewaardeerd door de jongere generatie. Ze waren dol op de manier waarop ze hun liefde en verlangen konden uiten. In Coimbra ontwikkelde de fado zich tot een stijl waarmee studenten hun gevoelens voor elkaar konden uiten. Soms zingen ze over een geliefde die ze moesten achterlaten toen ze naar de universiteit gingen. Tegenwoordig is fado de officiële afscheidsmuziek op de universiteit. Traditioneel dragen studenten in Portugal zwarte pakken en zware capes, en dat is de officiële fado-outfit in Coimbra geworden. Het lijkt misschien een beetje somber om een ​​geliefde toe te zingen in het zwart gekleed, maar in werkelijkheid is het heel passend. De serenades zijn romantisch en prachtig en vinden altijd 's avonds plaats. De gitaren, stemmen en de zwarte capes creëren een zeer romantische sfeer in de smalle steegjes van de universiteitsstad.

Moderne fado

De bekendste fadozangeres was Maria Servera, een lange, mooie prostituee. Ze werd geboren in 1820 in Lissabon. Ze zong en speelde Portugese gitaar in de bar van haar moeder. De moderne fado is ontwikkeld door... Amalia Rodrigues (1920-1999). Ze zong met grote orkesten en zette de woorden van beroemde dichters op muziek. Toen ze overleed, werd er een nationale rouwdag afgekondigd.